Eén zwakke plek. Daaraan hebben hackers genoeg om in te breken op computersystemen. Aan Thomas van der Berg om die plekken als eerste te ontdekken. Voordat kwaadwillenden dat doen. Zijn missie: Nederland online een stukje veiliger maken. In dit artikel vertelt Thomas over zijn werk én geeft tips voor jouw online veiligheid.

Thomas woont en werkt op de zevende verdieping van een flat in Leeuwarden. Zijn bureau, waarop vier beeldschermen staan, heeft hij sinds kort bij het raam gezet. "Kan ik af en toe over de binnenstad kijken. Fijn, om mijn gedachten te laten afdwalen."    Dat afdwalen heeft hij nodig. Als ethisch hacker moet je vaak anders denken dan de meeste mensen. "Je kunt mijn werk vergelijken met het oplossen van smartgames. Ik ben altijd aan het puzzelen."

Zelf gebruikt hij het woord ethisch hacker liever niet. Thomas: "Wij zeggen pentester. Of whitehat-hacker." Hij breekt niet zomaar ergens in, en hij steelt niets. "Organisaties vragen mij juist om op zoek te gaan naar de zwakke plekken in hun systemen."

Van gamedesign naar hacken

Thomas studeerde Communication and Multimedia Design aan de NHL. Hij wilde eigenlijk games maken. Maar via een traineeship kwam hij bij een bank terecht. "Daar kreeg ik de opdracht om een systeem te testen. Dat bleek leuker dan ik dacht."  Inmiddels doet hij dit werk al tien jaar. Hij wordt ingeschakeld door bedrijven en organisaties die hun systemen laten testen. Thomas doet dan alsof hij een aanvaller is. "Ik ben dan van het red team, de aanvallende kant. Het blue team verdedigt."

Soms is hij het blue team te slim af. Dan dringt hij een bedrijfsnetwerk binnen. Bijvoorbeeld via een verkeerd ingesteld formulier, of een verouderd protocol. "Dat geeft natuurlijk een enorme kick."

Zijn skills zijn hard nodig. Hacks komen steeds vaker in het nieuws. “Cybercriminelen stelen gevoelige gegevens bij grote bedrijven. Of ze eisen losgeld om data niet openbaar te maken. Wij helpen bedrijven om hun verdediging zo sterk mogelijk te maken. Zo blijven we de criminelen voor."

De verkeerde kant op?

Is hij zelf nooit in de verleiding om een ‘verkeerde hacker’ te worden? Thomas lacht. "Dat is strafbaar, je kunt ervoor de cel ingaan. Dat wil ik echt niet. Zijn werk levert ook veel stress op: je moet anoniem blijven. En in Nederland is dat bijna onmogelijk."  Soms kan hij het niet laten. Ziet hij een onveilige website? Dan probeert hij toch iets uit. Zo ontdekte hij een zwakke plek bij een online fietsenwinkel, toen hij daar naar een onderdeel zocht.  "Ik heb dat netjes gemeld. Ze waren enorm dankbaar. Het onderdeel dat ik wilde hebben, kreeg ik gratis."

Belangrijk om te leren over veiligheid

Thomas vindt het belangrijk dat bibliotheken aandacht besteden aan mediawijsheid. "We beveiligen ons huis met sloten en camera's. Maar van de apps die we dagelijks gebruiken, weten we bijna niets."  Hij hoopt dat kinderen meer leren over de digitale wereld. "Dan kun je zelf betere keuzes maken. En misschien ook je ouders helpen."

Zijn advies aan wie dit werk later ook wildoen? "Duik in de basis van internet: hoewerkt een website of app eigenlijk? En kijkeens op Hack the Box (hackthebox.com).Daar mag je legaal oefenen met hacken.Leuk én leerzaam!"

Veilig online: wat kun je zelf doen?

Thomas' belangrijkste tip: gebruik voor elk account dat je hebt een ander wachtwoord. Doe dat met een wachtwoordmanager, zoals KeePass of Bitwarden. "Als één website of platform gehackt wordt, kunnen criminelen met dat ene wachtwoord overal inloggen. En ja, dat proberen ze echt."

Meet the pro's: van hacker tot DJ (8+)

Tijdens de Week van de Mediawijsheid (6 t/m 13 november) organiseert dbieb op 8 november van 14.00-15.30 uur 'Meet the pro's'. Kom kennismaken met mensen met een bijzonder, digitaal beroep. Een van hen is Thomas van der Berg. Hij vertelt over zijn werk. En laat zien hoe hackers zwakke plekken in websites opsporen. De toegang is gratis.