Tien jaar geleden hoorde Tine tijdens een bijeenkomst over zadenbibliotheken in Canada en België. Het idee sprak haar meteen aan. Samen met haar compagnon Janet Pasveer runde ze een permacultuurtuin in Joure. “We hadden vaak veel zaden over”, vertelt Tine. “Hoe mooi is het om die met anderen te kunnen delen.”

Een bloeiende Zadenbieb

Zo ontstond de allereerste zadenbibliotheek van Nederland. “In Joure stond een winkelpandje leeg dat mochten we gebruiken”, vertelt Tine. “Daar stonden dan een paar potjes met zaden uit onze eigen tuin. We waren één middag per week open. Dat was alles.” Maar de Zadenbieb groeide snel. Eerst sloten particulieren aan, later ook bedrijven en bibliotheken. “In 2017 deed de bibliotheek in Joure mee. Daarna volgden andere locaties, ook buiten de provincie. Inmiddels zijn er meer dan 130 zadenbibliotheken verspreid door heel Nederland.”

Hoe werkt het?

Meedoen is makkelijk. In de Zadenbieb vind je zaden voor bloemen, kruiden, groenten en soms ook fruit. “Je kijkt welke zaden je leuk vindt”, legt Tine uit. “Die neem je mee en zaai je in. Van de planten die opkomen, laat je de mooiste staan. Het zaad daarvan oogst je later zelf. Na het drogen breng je een deel naar de zadenbieb, zodat iemand anders ermee aan de slag kan.” De Zadenbieb is er voor jong en oud en meedoen is gratis. Controle is er niet. “Mensen zijn vaak heel bescheiden”, lacht Tine. “Dan vragen ze: mag ik dit wel meenemen? Mag ik zoveel zaden pakken? Dat vertrouwen is juist de kracht van dit systeem. Niet iedereen brengt iets terug, maar er komt meer dan genoeg binnen.”

Van komkommer tot stokroos

De zadencollectie verschilt per plek. “In dorpen zie je vaak meer groente-en kruidenzaden. Logisch, daar zijn meer moestuinen. In de stad vind je juist veel bloemen.” Soorten zoals goudsbloem en stokroos zijn echte publieksfavorieten. “Maar als mensen die zat zijn, zie je het aanbod in de Zadenbieb vanzelf veranderen.” Volgens Tine draait de Zadenbieb niet alleen om zaden, maar ook om kennis delen. “Mensen leren weer wanneer je iets kunt zaaien en oogsten.” En minstens zo belangrijk: ze raken met elkaar in gesprek. “Over slakken in de tuin of over tips en ervaringen. Zo groeit er, naast planten, ook iets samen.”

Zadenbieb weer open vanaf vrijdag 6 maart

De zadenbibliotheken in de vestigingen Leeuwarden, Burgum, Gytsjerk, Stiens en Grou zijn vanaf 6 maart weer gevuld. Een goed idee om nu al je tuinplan voor te bereiden!